کارگاه ترجمه, ترجمه

ترجمه گشتاری

Table of Contents

ترجمه گشتاری

 

آموزش ترجمه انگلیسی به روش گشتاری - ویرگول

 

 

برای فن ترجمه نظریات بی شماری مطرح شده است که هر کدام پیچیدگیها و کاستیهای خود را دارد. یکی از ساده ترین و کاربردی ترین نظریه ها، رویکردی است که برپایه نظریه دستور گشتاری چامسکی ارائه شده است.
البته در این رویکرد، نظریه چامسکی کاملا ساده سازی شده است. در ادامه، مختصر اشاره ای به این رویکرد می کنم و بحثهای مفصل عملی و تئوری را به کلاسهای کارگاه ترجمه موسسه موکول  می کنیم. در این کلاسها شما را به ساده ترین فرم ممکن با فن ترجمه آشنا می کنیم.
ترجمه مانند شنا می ماند هیچکس با جزوه شنا یاد نمی گیرد.

 

این رویکرد ترجمه بنا بر رویکرد دستور گشتاری (transformational grammar) پایه گذاری شده است. از سال ۱۹۲۳ تا ۱۹۵۷ نوام چامسکی  (Noam Chomsky) ینیانگذار دستور گشتاری روی این موضوع تمرکز کرده و در سال ۱۹۵۷ پروژه خود را به اتمام رسانده است و دستور سنتی را به چالش کشیده است. وی اشتباهات و نقص های دستور سنتی را بازگو کرده و در مقابل دستور گشتاری را پایه گذاری کرده است.

 

دستور گشتاری قایل به دو ساخت deep structure یا ژرف ساختو surface structure یا روساخت می باشد. ژرف ساخت جمله ای است که در ذهن ما وجود دارد و روساخت جمله ای است که پس از پردازش  به صورت خودآگاه و یا به صورت عامیانه و ناخودآگاه به زبان می آید. لازم به ذکر است که چامسکی بعدها در نظریاتی  مانند نظریهمینی مالیسم (کمینه گرایی) ژرف ساخت را نیز سوال برد و آن را نفی کرد. اما از آنجایی که ترجمه بر پایه ژرف ساخت و روساخت یکی از آسان ترین نظریات  در حوزه فن ترجمه است، این نظریۀ ترجمه همچنان در دنیا طرفداران خود را دارد.

اساس ترجمه به روش گشتاری :

ژرف ساخت در تمام زبان های دنیا یکسان است و این روساخت است که تفاوت می کند. کاربرد گشتارها  این است که ژرف ساختی که در تمام زبان های دنیا یکسان است را به روساخت تبدیل کند؛ یعنی دانش زبانی ما را که در بدو تولد داریم به زبان فارسی، به زبان انگلیسی، …… ، به گویشهای زبان انگلیسی، به گویشهای زبان فارسی، و …. تبدیل کند. این مراحل در نظریه اصلی چامسکی بسیار پیچیده هستند ولی من در کارگاه ترجمه آن را کاملا ساده سازی می کنم به طوری که درک آن برای مترجم نوپا کاملا راحت و ساده باشد.

 

 

در روش گشتاری ۴ نوع گشتار پایه داریم :

۱-حذف deletion
۲-درج insertion
۳-جا به جایی displacement
۴-جایگزینی substitution

 

یعنی گشتارها آنچه را که  ممکن است حذف شده باشد دوباره درج می کنند و آنچه که درج شده حذف و آنچه که جا به جا شده را برمی گردانند و آنچه که جایگزین شده را دوباره احیا می کنند. بدین ترتیب درک جملات پیچیده انگبیسی و یا هر زبان دیگری آسان می شود. بعضی از جملات در هر زبانی ایهام دارند یعنی دو معنی دارند که مترجم نمی داند کدام معنی درست است.

 

مثلا در جمله:

تنبیه حسن درست نبود.
هم مفهوم فاعل را می رساند و هم مفعول.
حسن کسی را تنبیه کرده و این کار درست نیست.
کسی حسن را تنبیه کرده است و این کار درست نیست

 

برای رفع این قبیل ابهامات:

  • با استفاده از گشتارها جمله های روساختی را که ممکن است ابهام داشته باشند به ژرف ساخت تبدیل کرده و رفع ابهام می کنیم.
  • سپس با به کار بردن جایگاه درست لغات و با توجه به موضوع و درک متن، معانی درست را از واژگان طبقه بندی شده در ذهن به کار برده و ترجمه می کنیم.
  • همچنین در ترجمه انگلیسی به فارسی ابتدا با روساخت مواجه می شویم.
  • سپس گشتارها را روی روساخت انگلیسی پیاده کرده و به ژرف ساخت انگلیسی می رسیم.
  • حالا این زیرساخت انگلیسی را به زیرساخت فارسی تبدیل کرده و با معادل سازی واژگان ترجمه ی کلمه به کلمه صورت می گیرد.
  • ممکن است جمله ظاهر مناسبی نداشته باشد. مثال: می خورد سیب مریم
  • گشتارها ی جابجایی بر روی این قبیل جملات عمل کرده و روساخت صحیح را به دست می دهند. مثال: مریم سیب می خورد
تا اینجا کلیات ترجمه به روش گشتاری  ارائه شد و حالا باید بدانیم که:
  • جمله از فعل و اسم تشکیل شده
  • بقیه یا توصیف کننده های اسم اند یا توصیف کننده های فعل.
  •  برای ترجمه ی ریز به ریز باید قواعد چیدمان نحوی و صرفی را هم بلد باشیم.
  • یعنی چیدمان جمله نحو و چیدمان اجزای جمله صرف را نیز می آموزیم.

برای کسب اطلاعات و مهارتهای بیشتر به ما بپیوندید.

شماره تلفن 02188663497 از 9 صبح تا 6 بعدظهر به حز پنچشنبه ها و جمعه ها آماده پاسخگویی به شما بزرگواران می باشد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *